Accessibility links

Breaking News

បទវិចារណកថា៖ ប្រជាពលរដ្ឋ​តំបន់ Darfur ស័ក្ដិ​សម​​​ទទួល​​បាន​យុត្តិធម៌


រូប​ឯកសារ៖ ពួក​​​​​ជីវពល Janjaweed នៅ​​តំបន់ Darfur ​​នា​ប៉ែក​ខាង​​​លិច​នៃ​ប្រទេស​ស៊ូដង់

តទៅ​នេះ​ ជា​បទវិចារណកថា​ដែល​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​អំពី​ទស្សនៈ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​សហរដ្ឋ​អាមេរិក

ជាមួយការ​ទម្លាក់​របបគ្រប់គ្រង​របស់​ប្រធានាធិបតី Omar al-Bashir នៃប្រទេស​ស៊ូដង់ កាលពី​ខែ​មេសា​ឆ្នាំ​២០១៩​ មានសេចក្ដី​សង្ឃឹម​អំពី​យុត្តិធម៌​ដែល​ត្រូវ​បាន​ពន្យារ​ពេល​យូរ​មក​ហើយ​សម្រាប់​ប្រជាជន​ក្នុង​តំបន់ Darfur នា​ប៉ែក​ខាង​លិច​នៃ​ប្រទេស​ស៊ូដង់។ ការបះបោរ​មួយកាល​ពី​ឆ្នាំ​២០០៣បាន​ទទួល​រង​ភាព​ឃោរឃៅ​ខ្លាំង​ពីពួក​ជីវពល Janjaweed ​ដែលលម្អៀង​ទៅ​ខាង​រដ្ឋាភិបាល។ ​ក្រុម​ទាហាន​និង​ប៉ូលិសស៊ូដង់​ក៏​មាន​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​អំពើ​ឃោរឃៅ​ទាំង​នោះ​ដែរ។ ជា​លទ្ធផល ​មនុស្ស​ប្រមាណ​៣​សែន​នាក់​បាន​ស្លាប់​ហើយ២លាន​៧សែន​នាក់​ទៀត​ត្រូវ​បាន​បង្ខំឱ្យ​ចាកចេញ​ពី​ផ្ទះ​សម្បែង​របស់​ពួក​គេ។

កាល​ពី​ពីរ​ឆ្នាំមុន​នេះ ​រដ្ឋាភិបាល​ថ្មី​បាន​សន្យា​ថា​ស៊ូដង់​នឹងធ្វើ​តាម​ការ​សន្យា​របស់​ខ្លួន​ថា​នឹង​ផ្តល់​យុត្តិធម៌​ឱ្យ​ក្រុម​ជន​រងគ្រោះ​នៅ Darfur​ ដែលជា​ការសន្យា​មួយត្រូវពន្យារ​ពេល​ដោយ​ការចូល​ក្តាប់​អំណាច​រដ្ឋាភិបាល​ដោយ​ពួក​យោធា​កាល​ពី​ខែ​តុលា​មុន។

ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ​ ក៏កាល​ពី​ខែ​មេសា​ តុលាការ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​អន្តរជាតិនៅ​ក្រុង​ឡាអេ​បានកាត់ទោសអតីត​មេបញ្ជាការ​ជាន់ខ្ពស់នៃ​ក្រុម Janjaweed ឈ្មោះ Ali Abd-al Rahman ហៅ Ali Kushayb។ គាត់​ប្រឈម​នឹង​បទ​ចោទប្រកាន់​អំពីឧក្រិដ្ឋកម្ម​សង្គ្រាម​និង​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ប្រឆាំង​នឹង​មនុស្សជាតិចំនួន​៣១​បទ​ល្មើស។ ការ​កាត់​ក្តី​នេះចាប់​ដំណើរការ​ឡើងក្រោយ​រយៈ​ពេល​ដ៏​យូរ ​ហើយ​ក្រុម​ជន​រងគ្រោះ​ដោយ​ពួក​ជីវពល​ Janjaweed កំពុង​និយាយពី​រឿងរ៉ាវ​របស់​ពួកគេហើយ​កំពុង​រង់ចាំ​យុត្តិធម៌។

អ្នកតំណាង​រង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ប្រចាំ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​លោក Richard Mills បាន​និយាយ​ថា៖ «ភ័ស្តុតាងសំខាន់​នៅ​ក្នុង​ក្តី​ប្រឆាំង​នឹង​ឈ្មោះ Ali Abd-al Rahman គឺការ​ឆ្លើយ​ជា​កសិណ​សាក្សី​នៃពួក​អ្នក​ឃើញ​ហេតុការណ៍​ដោយ​ផ្ទាល់​រាប់​សិប​នាក់​ ដែលច្រើន​នាក់ក្នុង​បណ្តា​ពួក​ជនទាំង​នេះ​នៅ​រស់នៅ​ក្នុង​តំបន់ Darfur‍ ​នៅ​ឡើយ»។

លោក Mills បាននិយាយ​ថា៖ «ក្នុងរយៈពេល​បី​បួន​សប្ដាហ៍​មុន​នេះ ​ជនរងគ្រោះ​ច្រើន​នាក់ ដែលជា​ច្រើន​នាក់​ក្នុង​ចំណោមជន​ទាំងនេះ​ជា​អ្នក​នៅ​រស់​រាន​ពីអំពើ​ហិង្សា បានធ្វើដំណើររាប់​ពាន់​ម៉ៃល៍ ​មកកាន់​ក្រុង​ឡាអេ ដើម្បី​និយាយអំពី​រឿង​ពួកគេផ្ទាល់‍»។

អតីត​ប្រធានាធិបតី​ Omar al-Bashir នៃ​ប្រទេស​ស៊ូដង់​និងពួក​ជន​ឯ​ទៀតៗ​ដែល​មាន​ទាក់ទិន​នឹង​អំពើ​ឃោរឃៅ​បំផុត​នេះ​ក្នុង​តំបន់​ Darfur ​ក៏​ត្រូវ​បាន​ចោទ​ប្រកាន់​ដែរ ​ហើយ​កំពុង​រង់ចាំ​ការ​កាត់ទោស។ លោក​ឯកអគ្គរដ្ឋទូត​ Mills បាន​ថ្លែង​ថា៖ «អាជ្ញាធរ​ស៊ូដង់​បានសម្រួល​ទស្សនកិច្ចដោយ​រដ្ឋអាជ្ញានិង​ក្រុម​បុគ្គលិក​លោក ​ហើយ​បាន​ចាត់វិធានការ​ឯទៀតៗ​កាល​ពី​ពេល​ថ្មីៗ​នេះសម្រាប់​ផ្តល់​ជំនួយ​ដល់ការ​ស៊ើបអង្កេត​របស់​ពួក​គេ​នៅ Darfur ដែល​ជា​ព័ត៌មាន​គួរជា​ទីស្វាគមន៍ណាស់។ យើង​សុំដល់​អាជ្ញាធរ​ឱ្យ​បន្ត​ធ្វើតាម​កាតព្វកិច្ចខាង​ផ្លូវ​ច្បាប់​របស់​ពួក​គេ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​និង​អន្តរជាតិ​... ហើយ​សហការជាមួយតុលាការ​ ICC ដើម្បី​ផ្តល់​យុត្តិធម៌ដល់ប្រជាជន Darfur‍»។

លោក Mills បាន​ពោល​ថា៖ «អាជ្ញាធរ​ស៊ូដង់ត្រូវ​បន្តអនុញ្ញាត​ឱ្យ​ក្រុមអ្នកធ្វើការរបស់​តុលាការ ICC ធ្វើដំណើរនៅ​ខាង​ក្នុងប្រទេស​ស៊ូដង់និង​ធ្វើ​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការជា​មួយ​ការសុំ​ភ័ស្តុតាងនិង​ព័ត៌មាន​ឯ​ទៀតៗនិង​ជំនួយ​ មាន​រួមតាម​រយៈ​ការ​ជួប​ដោយ​គ្មាន​ការ​បង្អាក់នូវ​ពួក​សាក្សី​សំខាន់ៗ​និង​សម្រួល​វត្តមាន​នៅនឹង​កន្លែង​នៃ​ពួក​អ្នក​ធ្វើការ​របស់​តុលាការ​ ICC ផងដែរ‍»។

លោក​ឯកអគ្គរដ្ឋទូត Mills បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា៖ «ពួក​ជន​ទាំងឡាយ​ណាដែល​មាន​ដីកា​ចាប់ខ្លួន​ដោយ​តុលាការ ICC ត្រូវ​តែ​ប្រឈមនឹង​យុត្តិធម៌ ​ហើយ​ត្រូវ​តែ​បញ្ជូន​ខ្លួន​ទៅ​កាត់​ទោស។​ សហរដ្ឋ​អាមេរិកនឹង​បន្តឈរ​ជាមួយប្រជាជន​ស៊ូដង់​ក្នុង​ការ​គាំទ្រ​ការ​ប្រឹងប្រែង​របស់​តុលាការ​ ICC ដើម្បី​ជំរុញការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ខ្ពស់‍»៕

XS
SM
MD
LG